Ngày 14.2, tại TP Huế, UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp với Bộ VHTTDL tổ chức hội thảo khoa học quốc tế Du lịch di sản theo hướng tăng trưởng xanh với sự tham dự của hơn 100 đại biểu chuyên về du lịch, văn hóa trong nước và quốc tế.
Huế - nơi lý tưởng với du lịch xanh
Là một địa phương có nhiều di sản, Thừa Thiên - Huế đang là điểm đến cho du khách trong nước và quốc tế. Đồng thời năm 2012, Huế cũng chính là địa phương đăng cai cho Năm Du lịch quốc gia Duyên hải Bắc Trung Bộ với chủ đề Du lịch di sản. Tuy nhiên với những ưu thế và điều kiện sẵn có, việc khai thác tài nguyên di sản phục vụ du lịch vẫn còn nhiều bất cập. Vấn đề được nhiều chuyên gia về du lịch, văn hóa quan tâm hiện nay là xây dựng phát triển du lịch di sản theo hướng bảo tồn, bảo vệ môi trường và phải có tính bền vững, đặt lợi ích cộng đồng lên hàng đầu…
Kiến trúc sư Thái Quang Trung, Chủ tịch Hệ thống Thế Giới Xanh (GreenWorld System) nhận định Huế là một nơi lý tưởng để thực hiện và phát huy Du lịch có trách nhiệm với môi trường. Ông Trung cho rằng, với vốn văn hóa lâu đời và phong cách sống của người Huế, cần phát triển ngành Hiếu khách, đây là yếu tố chính quyết định mô hình du lịch có trách nhiệm tại Huế.
Ngoài ra, ông Trung còn cho rằng việc xây dựng du lịch cộng đồng bền vững cũng là nhân tố để phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh. “Thừa Thiên - Huế nổi tiếng với truyền thống hiếu khách của các làng nghề truyền thống lâu đời. Do đó, du lịch tại gia ở các làng xã có thể đóng góp đáng kể đến việc xóa bỏ đói nghèo trong khi khách du lịch lại có được những kinh nghiệm sống thuần túy của khu vực nông thôn”, ông Trung nói.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch nhận định rằng sự cạnh tranh về du lịch giữa các quốc gia chưa bao giờ mạnh mẽ như hiện nay và châu Á đang trở thành điểm đến của thế giới. Xu hướng của du lịch hiện này là hình thức du lịch trải nghiệm mới (trải nghiệm về văn hóa bản địa, cộng đồng, sinh thái…). Do đó, Việt Nam có tiềm năng lớn và sẽ là điểm đến văn hóa; trong đó Huế là địa phương hiện đang ở nhiều lợi thế để phát triển thế mạnh này theo hướng tăng trưởng xanh.
Ở một cách nhìn khác, nhà nghiên cứu văn hóa Huế Nguyễn Đắc Xuân cho rằng chỉ có thể thực hiện một nền du lịch di sản theo hướng tăng trưởng xanh trong môi trường nhân văn. “Tôi nghĩ không thể thực hiện du lịch di sản theo hướng tăng trưởng xanh trong môi trường cảnh quan bị phá hủy để xây dựng đô thị mới theo kiểu Âu Mỹ đang diễn ra tại các thành phố mới tại Việt Nam hiện nay”, ông Xuân bày tỏ.
Xây dựng sản phẩm du lịch phù hợp
Tiến sĩ Trần Thị Mai, Giám đốc dự án Phát triển du lịch sinh thái Thừa Thiên - Huế đã đưa ra ý tưởng về việc phát triển sản phẩm du lịch Huế theo hướng tăng trưởng xanh. Theo đó, TS Mai đề xuất rằng cần phát triển các tour du lịch tham quan vùng ngoại ô TP Huế bằng xe đạp để tìm hiểu và tham gia hoạt động văn hóa cộng đồng, lao động sản xuất, thưởng thức đặc sản và ngắm làng quê; phát triển phương tiện vận chuyển xích lô trong nội thành đi đôi với bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ cho người lái xe xích lô; phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống mang nhãn hiệu địa phương…
Hiện các sản phẩm dạng này cũng đã được triển khai nhưng vẫn gặp phải một số khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau.
GS-TS Johnannes Widodo, ĐH Quốc gia Singapore, thành viên của UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết, ông rất ấn tượng với làng cổ Phước Tích và các sản phẩm gốm của làng này. “Ngôi làng này nằm cách Huế không xa, lại có nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống. Tôi nghĩ chính quyền địa phương nên đầu tư xây dựng tuyến đường về đây; xúc tiến và quảng bá trên mạng; tập huấn cho người dân làm du lịch và phải có mô hình phát triển dựa vào cộng đồng”, ông Johnannes Widodo nói.
Với tư cách là đơn vị đối tác về quy hoạch phát triển du lịch Thừa Thiên - Huế, GS Tay Kheng Soon của tập đoàn Akitek Tenggara (Singapore) đưa ra ý tưởng xây dựng mô hình du lịch nông thị và dựa vào cộng đồng. Theo ông thì các gia đình trung lưu ở TP.HCM, Hà Nội, các tỉnh khác hay là nước ngoài có gốc Huế có thể đưa con đến vùng nông thị này để cảm nhận và học văn hóa quê hương…
Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính cho rằng nhà vườn chỉ là thành phần nhỏ trong cấu trúc của đô thị, tuy nhiên nó lại là thành phần quan trọng trong cấu trúc đô thị có một không hai của TP Huế. Do đó, cần phải đi từ yếu tố sẵn có này để phát triển, trong đó cần phải chú trọng đến quang cảnh thiên nhiên của các di sản.